നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും
1994-ലെ കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് ആക്റ്റ് (Kerala Panchayat Raj Act) കേരളത്തിൽ ത്രിതല പഞ്ചായത്ത് സംവിധാനം (ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്, ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്) നടപ്പിലാക്കുന്നതിനായി രൂപംകൊടുത്ത നിയമമാണ്. അധികാര വികേന്ദ്രീകരണം ലക്ഷ്യമിട്ട് ഗ്രാമസഭകൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകിയാണ് ഈ നിയമം പാസാക്കിയത്.
പ്രധാന സവിശേഷതകൾ:
- ത്രിതല സംവിധാനം: സംസ്ഥാനത്തെ പഞ്ചായത്തുകളെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്, ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.
- ഗ്രാമസഭകൾ: പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വോട്ടർമാരും അടങ്ങുന്നതാണ് ഗ്രാമസഭ. വാർഷിക പദ്ധതികൾ, ഗുണഭോക്താക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കൽ എന്നിവയിൽ ഗ്രാമസഭകൾക്ക് നിർണായക പങ്കുണ്ട്.
- സംവരണം: സ്ത്രീകൾക്ക് 50% സീറ്റുകളും, കൂടാതെ പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ്ഗ (SC/ST) വിഭാഗക്കാർക്ക് ജനസംഖ്യാനുപാതികമായ സംവരണവും ഈ ആക്റ്റ് ഉറപ്പാക്കുന്നു.
- ചുമതലകൾ: മാലിന്യ സംസ്കരണം, കുടിവെള്ള വിതരണം, റോഡ് നിർമ്മാണം, കൃഷി, വിദ്യാഭ്യാസം, പൊതുജനാരോഗ്യം തുടങ്ങിയവ പഞ്ചായത്തുകളുടെ പ്രധാന ചുമതലകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
- ധനകാര്യം: പഞ്ചായത്തുകൾക്ക് നികുതി പിരിക്കാനും, സർക്കാരിൽ നിന്നുള്ള ഫണ്ട് വിനിയോഗിക്കാനും നിയമപരമായ അധികാരം നൽകുന്നു